داخل هر دندان بافت نرمی به نام پالپ وجود دارد که شامل عصب و رگهای خونی است. پوسیدگی عمیق، ترک، ضربه یا ترمیمهای وسیع میتوانند این بافت را ملتهب یا آلوده کنند. درمان ریشه یا عصبکشی با خارج کردن بافت آسیبدیده، پاکسازی کانالها و پر کردن فضای داخل ریشه تلاش میکند دندان طبیعی حفظ شود.
چه علائمی نیاز به بررسی فوری دارند؟
هیچ علامتی بهتنهایی تشخیص قطعی نیست، اما درد خودبهخودی، بیدار شدن از خواب به علت درد، حساسیت طولانی پس از نوشیدنی گرم یا سرد، درد هنگام گاز زدن، تورم لثه و ایجاد جوش چرکی کنار دندان باید جدی گرفته شوند. گاهی عصب دندان از بین رفته و بیمار درد زیادی ندارد، درحالیکه عفونت در اطراف ریشه دیده میشود؛ به همین دلیل عکس و معاینه اهمیت دارد.
هشدار: تورم منتشر صورت یا گردن، تب، مشکل بلع یا تنفس وضعیت اورژانسی است و نباید برای گرفتن نوبت عادی صبر کرد.
چرا دندان به عصبکشی میرسد؟
- پوسیدگی عمیقی که به پالپ نزدیک شده یا وارد آن شده است؛
- ترک یا شکستگی دندان؛
- ضربه، حتی اگر شکستگی واضح دیده نشود؛
- ترمیمهای مکرر یا وسیع که پالپ را تحریک کردهاند؛
- عفونت و آبسه در انتهای ریشه.
مصرف مسکن ممکن است درد را موقتاً کم کند، اما علت عفونت را از بین نمیبرد. آنتیبیوتیک هم در همه دنداندردها لازم نیست و جای پاکسازی کانال را نمیگیرد؛ تجویز آن باید بر اساس علائم و معاینه باشد.
تشخیص چگونه انجام میشود؟
دندانپزشک محل و الگوی درد، مدت حساسیت و سابقه درمان را میپرسد. سپس دندان از نظر پوسیدگی، ترک، تغییر رنگ و تورم بررسی میشود. تست سرما یا گرما، ضربه ملایم، بررسی تماسهای دندانی و تصویر رادیوگرافی به افتراق مشکل پالپ از بیماری لثه یا درد ارجاعی کمک میکنند.
مراحل عصبکشی دندان
بیحسی و ایزوله کردن دندان
درمان معمولاً با بیحسی موضعی انجام میشود. جدا کردن دندان از بزاق به پاکیزه ماندن محیط درمان و محافظت بیمار کمک میکند.
دسترسی و پاکسازی کانالها
راه دسترسی کوچکی ایجاد و بافت ملتهب یا عفونی خارج میشود. کانالها با ابزارهای ظریف شکل داده و با محلولهای مخصوص شستوشو میشوند. تعداد و شکل کانالها در دندانهای مختلف متفاوت است و گاهی پیچیدگی آنها زمان درمان را بیشتر میکند.
پر کردن ریشه و بستن دندان
پس از پاکسازی، کانالها با ماده مناسب پر و فضای دسترسی بسته میشود. در بعضی موارد بین جلسات دارو و پانسمان موقت داخل دندان قرار میگیرد. راهنمای NHS نیز توضیح میدهد که درمان معمولاً شامل برداشت پالپ عفونی، تمیز کردن، شکلدهی و پر کردن دندان است.
ترمیم نهایی
پایان عصبکشی پایان بازسازی دندان نیست. دندانی که بخش زیادی از تاج آن از دست رفته باید بهموقع ترمیم شود. برای دندانهای عقبی یا دندانهای ضعیفشده ممکن است روکش یا ترمیم محافظتکننده پیشنهاد شود تا خطر شکستگی کاهش یابد.
بعد از عصبکشی چه مراقبتهایی لازم است؟
- تا برطرف شدن بیحسی از جویدن و نوشیدنی خیلی داغ پرهیز کنید.
- اگر پانسمان موقت دارید، با آن سمت مواد سخت و چسبنده نجوید.
- دارو را فقط طبق دستور مصرف کنید و خودسرانه آنتیبیوتیک شروع نکنید.
- برای ترمیم نهایی در زمان تعیینشده مراجعه کنید؛ تأخیر میتواند احتمال شکستگی یا نشت را بالا ببرد.
- مسواک و نخ دندان را ادامه دهید، مگر اینکه برای ناحیهای دستور متفاوتی داده شده باشد.
چه دردهایی پس از درمان نیاز به پیگیری دارند؟
حساسیت خفیف هنگام لمس یا جویدن در چند روز اول میتواند طبیعی باشد و باید رو به کاهش برود. درد ضرباندار شدید، تورم، تب، خروج ترشح، بلند بودن واضح دندان یا برگشت علائم بعد از یک دوره آرامش نیاز به تماس با دندانپزشک دارد.
آیا بهتر است دندان کشیده شود؟
اگر دندان قابل ترمیم باشد، حفظ دندان طبیعی معمولاً ارزش بررسی دارد. بااینحال شکستگی عمودی ریشه، پوسیدگی غیرقابل ترمیم یا حمایت استخوانی ناکافی ممکن است پیشآگهی را ضعیف کند. انتخاب بین درمان ریشه و کشیدن باید پس از بررسی امکان ترمیم نهایی، هزینه و گزینه جایگزینی انجام شود. برای جزئیات بیشتر صفحه درمان ریشه دندان را ببینید یا از مسیر رزرو نوبت معاینه اقدام کنید.
منبع و یادآوری پزشکی
اطلاعات مراحل درمان با راهنمای بهروز NHS درباره درمان ریشه تطبیق داده شده است. این مقاله برای آموزش عمومی است و تشخیص یا نسخه درمانی محسوب نمیشود.
هنوز دیدگاهی تایید نشده است.